COPD

Wat is COPD
COPD (Chronic Obstructive Pulmonary Diseases) is de verzamelnaam voor chronische bronchitis en longemfyseem. Bei de zijn aandoeningen aan de luchtwegen, die het ademen lastig maken.

Chronische bronchitis
Bronchitis is een aandoening (ontsteking) van het slijmvlies in de luchtwegen. Mensen met bronchitis hoesten veel en geven daarbij slijm op. Sommige patiënten hebben naast deze klachten ook last van kortademigheid of een piepende ademhaling. Bronchitis wordt chronisch als de klachten langer dan drie maanden gedurende een jaar aanwezig zijn.

Longemfyseem
Bij emfyseem zijn de longen minder rekbaar geworden. Daardoor is iemand met emfyseem voortdurend kortademig en bij geringe inspanning kan hij al benauwd worden. Het stevige bindweefsel van de longblaasjes wordt door een bepaald enzym afgebroken en de longblaasjes worden slappe zakjes. Bij hard hoesten is het mogelijk dat de longen dichtklappen omdat ze alle stevigheid zijn verloren. Het is belangrijk dat emfyseem patiënten leren huffen in plaats van hoesten. Roken speelt een belangrijke rol bij het ontstaan van longemfyseem.
Omdat het uitademen belemmerd wordt treedt er verandering op in de ademhalingsbeweging. Bij mensen met COPD is er vaak sprake van een inademingsstand van de borstkas. De inademingsstand is een voorovergebogen houding waarbij de schouders verder naar voren staan dan normaal. Verder is de stand van de longen net zoals deze zou zijn wanneer men volledig inademt. Deze stand wordt door de patiënt aangenomen omdat zij het ademen vergemakkelijkt. Hierdoor neemt op termijn de elasticiteit van de longen af.
Door de verandering in de ademhaling krijgen de ademhalingsspieren veel meer te doen. Bij gezonde mensen bedraagt het aandeel van de ademhalingsspieren in de totale zuurstofconsumptie niet meer dan 5%. Bij ernstige COPD patiënten kan dit op lopen tot 40%.

De eenmaal ontstane beschadiging is niet te herstellen. Wel is het mogelijk om een snelle achteruitgang te remmen door middel van een goede behandeling. Naast medicatie, voeding en gezonde leefstijl speelt fysiotherapie een belangrijke rol. Binnen onze praktijk hebben Mw. Tielbeek en de Hr. Biermans zich geschoold om het specifieke bewegingsprogramma voor COPD volgens de richtlijn van het KNGF zich eigen te maken. Vraag hiernaar bij onze receptioniste Mw. Havekotte.

Indeling COPD
COPD is in te delen in licht, matig ernstig en zeer ernstig. Een in deling hiervoor die wereldwijd veel gebruikt wordt is de GOLD
ind eling die gebaseerd is op longfunctieon derzoek.

Longfunctie on derzoek geeft aan hoe goed de luchtwegen en de longen (nog) werken. Een belangrijke maat is de maximale hoeveelheid lucht die u in één secon de kunt uitblazen. Dit heet de FEV1 en zegt iets over de vernauwing van uw luchtwegen. De GOLD in deling vergelijkt deze uitslag met de gemid del de uitslag van een gezond persoon van dezelf de leeftijd en geslacht ( de voorspelde waar de ).

De GOLD in de ling ziet er als volgt uit:
1. GOLD I - licht COPD: de maximale hoeveelheid uitgeademde
lucht is meer dan 80% van de voorspel de waar de .

   2. GOLD II – matig COPD: de maximale hoeveelheid
       uitgea dem de lucht ligt tussen de 50% en 80% van de
      voorspel de waar de .

3. GOLD III – ernstig COPD: de maximale hoeveelheid

       uitgea demde lucht ligt tussen de 30% en 50% van de
       voorspel de waar de .
   4. GOLD IV– zeer ernstig COPD: de maximale hoeveelheid
       uitgea dem de lucht is 30% of min der van de voorspelde
      waarde .

Verloop
In het begin zijn de klachten van korta demigheid er alleen bij zware lichamelijke inspanning, zoals hardlopen, tegen de wind in fietsen of zwaar lichamelijk werk. Na verloop van tijd ontstaan ze gelei delijk ook bij bijvoorbeeld traplopen of stevig wan delen.

Kortad emigheid kan ook optre den bij activiteiten als wassen, aankle den, eten en soms zelfs in rust.
Mensen met ernstiger COPD wor den vaker en heviger korta demig en vermoeid. Bij ernstig COPD moet het hart flink werken om het lichaam van zuurstof te voorzien. Soms wordt dat te zwaar voor het hart. Dan kan iemand vocht achter de longen krijgen en in de

on derbenen. Dit leidt tot meer korta demigheid en ’s nachts vaker plassen.
De klachten zijn niet altijd even erg: de meeste mensen hebben goede en slechte dagen. Daarnaast hebben veel mensen met COPD ’s nachts en ’s ochtends meer last dan op de rest van de dag.

Oorzaak van de achteruitgang.
Een chronische ontsteking beschadigt de kleinste buisjes van de luchtwegen en de longblaasjes. De wan den van de luchtwegen

wor den slapper waardoor ze bij het uita demen gemakkelijk dichtvallen. Dit leidt tot korta demigheid. Het aantal longblaasjes neemt fors af. De reservecapaciteit, die nodig is bij inspanning neemt steeds verder af. Bij lichamelijke inspanning is extra zuurstof nodig en iemand met COPD krijgt dan te weinig zuurstof. Hierdoor gaat hij sneller a demen en wordt korta demig. Het hart moet dan extra hard werken om het lichaam te laten functioneren.

Ontsteking door roken
Bij COPD zijn de luchtwegen chronisch ontstoken. Dit komt meestal door roken. De binnenkant van de luchtwegen is bekleed met slijmvlies dat slijm aanmaakt. Tabaksrook veroorzaakt een ontsteking waarbij het slijmvlies opzwelt en meer slijm aanmaakt. Ook kunnen de spiertjes in de luchtwegen zich samentrekken.
Bei de maken het a demhalen een stuk moeilijker.

De ontsteking bij COPD maakt de luchtwegen ook meer prikkelbaar. Daardoor kan iemand snel korta demig word en van tabaksrook of kou de lucht. Deze verhoog de prikkelbaarheid heet overreactiviteit of hyperactiviteit. De luchtwegen wor den dus nauwer door de ontsteking en in het ernstigste geval raken de longen blijvend beschadigd. De ontsteking bij COPD is geen griep of longontsteking. Deze ontstaan door een infectie met een bacterie of een virus. De klachten en de behan deling van griep of longontsteking zijn an ders dan bij COPD. Een infectie met een virus of bacterie kan bij COPD de ontsteking aan de luchtwegen wel verergeren.

Doordat steeds meer mensen zijn gaan roken, neemt het aantal mensen met COPD sterk toe. Meer mannen dan vrouwen hebben COPD, maar omdat vrouwen de afgelopen 20 jaar steeds meer zijn gaan roken, neemt nu ook het aantal vrouwen met COPD sterk toe.

De klachten bij COPD patienten nemen toe door:

- tabaksrook;
- benzine lucht
- bak- en braadluchtjes;
- stoffen als chloor en ammoniak;
- weersomstandighe den, zoals mist, regen, vochtig weer, sterke
temperatuurswisselingen of kou de lucht;
- verkoudheid en griep.

U doet er goed aan de prikkels waar u last van heeft zoveel mogelijk te vermijden.
U kunt het beste samen met uw arts of longverpleegkundige kijken welke prikkels u moet vermij den. Wanneer kou de een rol speelt, kunt u 's winters voor het naar bed gaan de slaapkamer en het bed verwarmen. Ook kunt u mensen in uw omgeving vragen om niet in uw bijzijn te roken of parfum te dragen.

Vindt u het lastig om dit on derwerp bespreekbaar te maken? De folder begrip kan u helpen, bestel deze gratis via de webwinkel.

Stoppen met roken
Gevolgen van straf rookgedrag blijven vaak jarenlang onzichtbaar. Als u een hand brandt of uw hoofd ergens tegenaan stoot, voelt u direct pijn. Maar COPD en an de re gezondheidsscha de door roken is meestal pas op lange termijn merkbaar. Bij COPD zijn uw longen onherstelbaar beschadigd. Stoppen met roken, voorkomt dat zij nog meer scha de oplopen en dat klachten verergeren.

Bewegen
Bewegen is gezond. Juist voor mensen met COPD. Door lichaamsbeweging verbetert uw uithoudingsvermogen, wor den uw
a demhalingsspieren sterker en wordt u min der benauwd.
Door conditieverbetering raakt u min der snel vermoeid. Ook herstelt u meestal sneller na een verkoudheid of griep. Te weinig bewegen is slecht voor iemand met COPD.

Wordt u benauwd als u bijvoorbeeld de trap oploopt of met klusjes in huis bezig bent? En hebt u last van hoestbuien? Dan hebt u misschien de neiging om lichamelijke inspanning te vermij den in de hoop dat u min der snel korta demig wordt. Maar als u weinig in beweging bent, krijgt u juist meer klachten!

Van veel stilzitten wordt u namelijk min der fit, waardoor u meer energie nodig zult hebben voor dagelijkse dingen. Als alledaagse bewegingen al een hele opgave wor den, komt u helemaal niet meer toe aan extra bewegen. Daardoor is de kans groot dat u in een neerwaartse spiraal terechtkomt: meer benauwdheid, min der bewegen en nóg min der kunnen doen. Deze spiraal kunt u doorbreken door regelmatig te bewegen. Bewegen geeft lucht.
Bekijk de on derstaan de 3 filmfragmenten en laat u overtuigen hoe belangrijk bewegen voor u is. Uw conditie blijft hiermee beter op peil. site van het asthma fonds

Praat met uw arts over bewegen
Het is goed met uw arts te bespreken welke mogelijkhe den u hebt om sportief te bewegen en inspannen de activiteiten te doen. De fysiotherapeut kan u begeleiden in de opbouw van uw conditie.

De behan deling van uw COPD is echter niet alleen de taak van zorgverleners, maar óók van uzelf. Bij COPD is het van groot belang dat u zelf zoveel mogelijk doet om te voorkomen dat de ziekte verergert en dat u zo goed mogelijk met de ziekte leert leven. Dit betekent on dermeer: voldoen de gaan bewegen en dit volhouden. Deze vorm van eigen verantwoor delijkheid wordt ‘zelfmanagement’ genoemd: u neemt zelf de leiding over uw gezondheid. Uiteraard kunt u daarbij gebruikmaken van de steun, adviezen en begeleiding van uw arts, fysiotherapeut en an dere zorgverleners.

Beweegwijzer
Een handige manier om erachter te komen of u voldoen de beweegt, is gebruik te maken van de ‘beweegwijzer’. Dit is een test waarvan een speciale versie gemaakt is voor mensen met astma of COPD. Als u de ze doorloopt, krijgt u tips en een persoonlijk beweegadvies. Klik hier voor de beweegwijzer.

Voor volwassenen die min der mobiel of inactief zijn of fors overgewicht hebben, is ie dere vorm van extra lichaamsbeweging meegenomen.

De Ne derlandse Norm Gezond Bewegen
De Norm Gezond Bewegen geeft globaal aan hoeveel u eigenlijk moet bewegen op basis van uw leeftijd. Dit zult u in het begin niet halen, maar d.m.v. een beweegprogramma waarbij de intensiteit geleidelijk wordt opgebouwd, zult u merken dat uw conditie toeneemt.
Zie ook http://www.sportzorg.nl/ on der de button ‘Sportzorg’.

Deze site bevat veel informatie over gezond bewegen en is van de Vereniging voor Sportgeneeskun de , de Ne derlandse Vereniging voor fysiotherapie in de Sportgezondheidszorg en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu.

Omgaan met COPD
COPD is een chronische aandoening en veran dert uw leven. Zelf moet u leren omgaan met uw klachten, maar ook uw eventuele partner en kin deren krijgen te maken met veran deringen.

COPD kan ook invloed hebben op relaties met vrien den, kennissen en collega's. Onwetendheid en onbegrip kunnen een goed contact in de weg staan, maar vrien den en collega's kunnen u ook steunen.

Krachten ver delen
Wanneer u ernstig beperkt wordt door COPD kunnen alledaagse han delingen al een hele inspanning zijn. Het scheelt een stuk wanneer u het wassen en aankle den doet op voor u gunstige momenten. In de ochtenduren zijn de klachten vaak het hevigst. Wanneer u dan teveel doet, kan het zijn dat u er de hele dag last van houdt. Probeert u han delingen in etappes te doen

Tips voor wassen en aankle den
Probeer zelf na te gaan hoe u alledaagse han delingen zoals wassen en aankled en, het gemakkelijkst kunt uitvoeren.

Enkele tips:

Zorg voor een temperatuur van 18 tot 21 gra den in de slaap- en badkamer. In een kou de kamer gebruikt het lichaam energie om u warm te hou den.
A dem regelmatig door, houd uw a dem niet in. A dem uit wanneer u bukt of iets over uw hoofd trekt. Deze bewegingen zijn van invloed op de spieren die u bij het
ina demen gebruikt. Hierdoor kan ina demen pijnlijk zijn bij deze bewegingen.
Let op uw tempo. Neem voldoen de tijd en las rustpauzes in.
Blijf zoveel mogelijk zitten, hiermee spaart u energie. Zet bijvoorbeeld een krukje in de douche. Zorg ervoor dat alles binnen handbereik is.
Buk en reik zo weinig mogelijk. Plaats bijvoorbeeld uw schoenen op een verhoging.
Vermijd dat u langdurig uw armen optilt. Steun bij het haren wassen of kammen met uw ellebogen op uw knieën.
Zorg voor een vaste volgor de bij het wassen en aankle den. Routine geeft meer rust.
Neem een douche in plaats van een bad. Douchen kost
min der energie dan uit bad klimmen.

Zelftest COPD
Hebt u astma of COPD en wilt u wel eens weten hoe goed u voor uzelf zorgt? U kunt dat eenvoudig zelf testen via internet. U kunt ont dekken hoe u het beste met uw luchtwegklachten kunt omgaan.

Ga naar www.zelftest.astmafonds.nl

Zie voor meer informatie de site van het asthmafonds
Voor ondersteuning in het dagelijks bewegen zie: Luchtpunt home beweegplan.
Nog meer wetenswaardigheden op de astmacopd nieuwswebsite