Etalage benen of Claudicatio Intermittens
Onze praktijk is aangesloten bij ClaudicatioNet
Claudicatio Intermittens is een ziekte van de slagaders in de benen
heel soms in de armen, tengevolge van de afzetting van vet
(plaques) in de wand van de slagader en van verharding of
'verkalking' van de wand van de slagader. Dit proces noemen we
slagaderverkalking.
Het hoort onder de groep Perifeer Arterieel Vaatlijden ( PAV )
De term 'claudicatio' stamt af van het Latijnse woord voor 'mank
lopen'. Claudicatio treedt op wanneer bij lichamelijke inspanning de
aanvoer van zuurstofrijk bloed naar de beenspieren ontoereikend is.
Hierdoor ontstaan pijnlijke krampen in de spieren van de kuit of het
bovenbeen. Claudicatio treedt gewoonlijk niet op in rusttoestand en
wordt daarom ook wel intermitterende claudicatio (claudicatio
intermittens) genoemd. De Nederlandse term ´etalagebenen´ duidt
hier ook op. Mensen met deze aandoening moeten tijdens het lopen
regelmatig rust houden, zogenaamd om een etalage te bekijken.
Claudicatio komt vaker voor bij mannen dan bij vrouwen. Een tot
twee procent van de bevolkingsgroep jonger dan 60 jaar heeft er
last van, drie tot vier procent van de mensen tussen de 60 en 70
jaar en meer dan vijf procent van de 70-plussers ook.
Symptomen
• pijn, kramp, vermoeidheid, gevoelloosheid en andere
vervelende sensaties zoals een zwaar, klemmend
gevoel in het been, optredend bij inspanning en
verminderend als men even stilstaat.
Hoe zwaarder de inspanning hoe erger de pijn.
• huidtemperatuur van een voet is duidelijk
lager dan van de andere voet.
• verdikte teennagels (vaak met schimmelinfectie)
en vertraagde nagelgroei.
Oorzaken
Als gevolg van slagaderverkalking (arteriosclerose) in de vaatwand kan er een vernauwing ontstaan in een slagader. Door de vernauwing kan er minder bloed door het vat stromen dan er bij inspanning nodig is. Dit brengt de zuurstofvoorziening naar de benen in gevaar. In de spieren vindt een stofwisselingsproces plaats waarbij zuurstof gebruikt wordt. De beenslagaders vervoeren zuurstofrijk bloed van het hart naar de beenspieren. Bij inspanning van de beenspieren (lopen, rennen, traplopen) kan de bloedtoevoer en daarmee het aanbod van zuurstof aan de beenspieren wel 5 keer zo groot worden.Door de vernauwing kan de bloedstroom onvoldoende toenemen bij inspanning. Er ontstaat dan zuurstoftekort. Men noemt dit proces ischemie. Bij een tekort aan zuurstof produceren de spieren tijdens dit proces verzurende afvalstoffen, die een krampende pijn in de spieren veroorzaken. De patiënt ervaart dit in de kuit, dijbeen of bil. De plaats waar de patiënt de pijn voelt, zegt iets over de plaats waar de slagader is vernauwd.
Wat kunt u er zelf aan doen om deze klachten te voorkomen?
De klachten zijn vervelend, maar hoeven geen ernstige gevolgen te hebben. Het is vooral belangrijk om tijdig actie te ondernemen. Een belangrijk deel van de behandeling heeft u in eigen hand. Stoppen met roken, de juiste hoeveelheid beweging en eventueel afvallen zijn de belangrijkste aandachtspunten. Verder is een goede voetverzorging belangrijk om te voorkomen dat de slechte bloedtoevoer leidt tot slecht genezende wondjes of zweren, met name als u suikerziekte heeft. Probeer daarom wondjes, bijvoorbeeld bij het knippen van de nagels, te voorkomen.
Roken schaadt de conditie van de bloedvaten ernstig. Daarom zou het beter zijn om te stoppen met roken. De klachten nemen dan niet verder toe en vaak worden ze zelfs minder. Voor ondersteuning bij het stoppen met roken kunt u terecht bij uw huisarts.
Het is belangrijk om te blijven bewegen, ook al krijgt u er pijn door. Door elke dag te wandelen verbetert de bloedtoevoer in de benen. Geleidelijk kunt u steeds langer zonder klachten lopen. Het is belangrijk om het wandeltempo zo te kiezen dat de klachten ook daadwerkelijk optreden. Als u niet wandelt, zult u sneller klachten krijgen. Bent u onzeker over uw mogelijkheden, vraag dan bij uw fysiotherapeut advies en begeleiding om op een verantwoorde manier te bewegen.
Als u last heeft van overgewicht, probeer dan af te vallen door op calorieën te letten, vetarm te eten en meer te bewegen. Als u minder zwaar bent, hoeven uw spieren zich minder in te spannen, hebben ze minder zuurstof nodig en kunt u langer probleemloos wandelen.
Algemeen behandeling
De behandeling is erop gericht om problemen door de klachten te beperken en de risicofactoren voor aderverkalking te verminderen. Sommige patiënten hebben genoeg aan het wandeladvies. Er is echter ook een groep patiënten die intensievere begeleiding door een fysiotherapeut nodig heeft. Soms is zelfs een ingreep in het ziekenhuis (dotter of bypass) nodig om de vernauwing van het bloedvat op te heffen. Ook na zo’n operatie kan een fysiotherapeutisch onderzoek gewenst zijn. Dan wordt vooral uw manier van lopen bekeken waarna mogelijk een fysiotherapeutische behandeling volgt.
Er kunnen medicijnen worden gebruikt om de risicofactoren voor hart- en vaatziekten, zoals hoge bloeddruk, hoog cholesterol en suikerziekte, te beïnvloeden. De medicijnen die momenteel beschikbaar zijn bij etalagebenen zijn geen vervanging voor looptraining, stoppen met roken of een chirurgische ingreep.
Behandeling door een gespecialiseerde fysiotherapeut:
Natascha Huls en Hetty Tielbeek-Penn
Voor therapie zie onder specialisaties / therapie bij : Etalage benen - Claudicatio Intermittens
Wij zijn aangesloten bij het Netwerk Looptherapie Eindhoven en Omstreken